Warsztaty dziennikarskieFA projektBaner FEbiblioteka
Dział Nauki i Wydawnictw
Szybki kontakt

Dział Nauki i Wydawnictw

Agnieszka Krzystyniak
Joanna Reśczak

tel. 18 26 10 737
nauka@ppwsz.edu.pl
wydawnictwo@ppwsz.edu.pl
pok.325

 

Migracje zagraniczne ze wsi podhalańskiej na przykładzie Ludźmierza

Dział Nauki i Wydawnictw uprzejmie informuje, iż ukazała się monografia naukowa „Migracje zagraniczne ze wsi podhalańskiej na przykładzie Ludźmierza” autorstwa dr Elżbiety Ptak.

 

Podstawowym celem pracy jest opis społeczności wiejskiej – podhalańskiego Ludźmierza, w warunkach dużej mobilności międzynarodowej jej mieszkańców, a także charakterystyka migrantów wiejskich. Do opisu i analizy rzeczywistości wsi oraz charakterystyki migrantów wykorzystano przede wszystkim aparat pojęciowy zaproponowany przez Pierr’a Bourdieu – odwołanie do kategorii: pola oraz kapitału kulturowego, społecznego i ekonomicznego. Pierwsza kategoria dotyczy wymiaru ponadindywidualnego; za jej pomocą scharakteryzowano społeczność lokalną oraz migracje zagraniczne z Ludźmierza. Druga kategoria natomiast, czyli trzy postaci kapitału dotyczy poziomu jednostkowego, czyli indywidualnych zasobów kapitałowych migrantów z Ludźmierza.

 

Wprowadzenie

 

Migracje międzynarodowe z Polski są zjawiskiem, które mocno wpływało i wpływa na polską rzeczywistość. Na przestrzeni lat zmieniały się ich motywy i skala, różne też były kraje docelowe, ale stopniowo upowszechniły się wśród Polaków, stając się swego rodzaju stałym fenomenem społecznym analizowanym przez badaczy z różnych dziedzin. Przemieszczenia za granicę ludności wiejskiej były i nadal pozostają  w centrum zainteresowania badaczy migracji z dwóch powodów. Po pierwsze, analiza wiejskiego wychodźstwa stworzyła polską tradycję studiów nad migracjami, głównie za sprawą Floriana Znanieckiego, Krystyny Dudy-Dziewierz, Józefa Chałasińskiego, Stefana Nowakowskiego i innych badaczy. Po drugie, wiejskie środowiska uczestniczą w tworzeniu tzw. łańcuchów migracyjnych, które sprawiają, że niektóre stare szlaki migracyjne są nadal uczęszczane i przyciągają uwagę badaczy (por. Wieruszewska (red.) 2007: 15–16).

Wśród regionów Polski o długiej tradycji migrowania , a przez to rozbudowanych sieciach migracyjnych, należy wskazać przede wszystkim Podhale. Tamtejsze migracje są z wielu względów specyficzne. Po pierwsze, jest to teren zamieszkały w zdecydowanej większości przez ludność wiejską, z kilkoma niewielkimi ośrodkami miejskimi, co wpływa na strategie wybierane przy wyjeździe, migrantów i rodzaj podejmowanej przez nich pracy za granicą. Po drugie, rejon ten charakteryzuje ponad stuletnia tradycja wyjazdów „za wielką wodę”. Już od połowy XIX wieku na szeroką skalę emigrowano z tych ziem do Ameryki, głównie do Chicago. Po trzecie, współczesna skala wyjazdów zarobkowych Podhalan do innych krajów czyni Podhale jednym z bardziej mobilnych rejonów w Polsce. Przytaczając dane za „Tygodnikiem Podhalańskim”, trzeba stwierdzić, że niektóre podhalańskie miejscowości przez lata migracji zostały zdziesiątkowane . Obecnie w każdej nieomal wiosce w powiecie nowotarskim stoi kilkadziesiąt pustych domów, a ich właściciele mieszkają za granicą.

W pierwszych dekadach XXI wieku zagraniczne wyjazdy zarobkowe z obszarów południowej Polski odbywały się na dość dużą skalę. Jej dokładne oszacowanie jest bardzo trudnym zadaniem. Według wyników spisu ludności w 2002 roku ponad 80 tysięcy osób mających stałe miejsce zamieszkania na terenie województwa małopolskiego w momencie spisu przebywało za granicą dłużej niż dwa miesiące. Ponad 80% z tych osób (tj. ponad 64 tysięcy) przebywało za granicą 12 miesięcy i dłużej. Są to tzw. emigranci długookresowi. Spośród Małopolan przebywających za granicą w 2002 roku, najwięcej pochodziło z powiatu nowotarskiego  (ponad 14 tysięcy) i z miasta Krakowa (blisko 14 tysięcy). Wysoki poziom emigracji odnotowano również w powiecie tarnowskim (ponad 5 tysięcy osób). Najmniej osób emigrowało z powiatu miechowskiego (niecałe 0,4 tysięcy) i proszowickiego (ponad 0,8 tysięcy). W przeliczeniu na 1000 mieszkańców z powiatu nowotarskiego około 82 osoby są za granicą, a tatrzańskiego około 74 . Dane Narodowego Spisu Powszechnego z 2011 roku oraz kolejne badania migracji zagranicznych z województwa  potwierdziły głębokie zróżnicowanie w częstości występowania emigracji czasowej między powiatami województwa małopolskiego, a także wysoki poziom uczestnictwa w migracji międzynarodowej z powiatu nowotarskiego, wynoszący w przeliczeniu na 1000 mieszkańców 122 osoby oraz tatrzańskiego – 103 osoby.

Ponad stuletnia tradycja migracji zagranicznych  z polskiej wsi zmusza do zadania pytań: czy i co zyskuje wieś? Czy i co na tym traci? Celem tej pracy jest próba odpowiedzi na te pytania na podstawie analizy współczesnych migracji zagranicznych z wiejskiej społeczności lokalnej opisanych przy użyciu kategorii pola i kategorii kapitału społecznego, kapitału kulturowego i kapitału ekonomicznego. Podjęte w pracy badanie lokalnej społeczności wiejskiej w kontekście jej mobilności międzynarodowej jest kontynuacją długiej tradycji studiów nad wiejskim wychodźstwem. Posługując się wskazanymi kategoriami kapitału przy badaniu współczesnych wyjazdów zagranicznych ze wsi, nawiązano do badań M. Wieruszewskiej, która wraz z zespołem, na podstawie materiałów źródłowych i danych zgromadzonych w trzech wsiach, ukazuje problem migracji z perspektywy lokalnej – przy zastosowaniu kategorii kapitału kulturowego i społecznego oraz z perspektywy mieszkańców wsi – używając kategorii kapitału ludzkiego….

 

                                               Elżbieta Ptak

 

 

Publikację można nabyć w Dziale Nauki i Wydawnictw PPUZ, po uprzednim dokonaniu wpłaty na konto uczelni.

Książka: 259 str.

Wydawnictwo: PPWSZ w Nowym Targu

Cena: 35,00 zł

Sprzedaż publikacji odbywa się po zaksięgowaniu opłaty na koncie uczelni.

Numer konta:
24 1500 1487 1214 8007 2489 0000

Podhalańska Państwowa Uczelnia Zawodowa w Nowym Targu
ul. Kokoszków 71, 34-400 Nowy Targ

Zamówienia można kierować także na adres: wydawnictwo@ppuz.edu.pl